TSCS – Ráitis, Spriocanna Foghlama agus Próifíliú

TSCS – Ráitis, Spriocanna Foghlama agus Próifíliú

 

 

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cad is ráiteas ann?
Déanann ráiteas cur síos ar réimse eolais, ar choincheap nó ar scil. Luann sé go bhfuil eolas ag dalta ar rud éigin, go dtuigeann dalta rud éigin nó gur féidir le dalta rud éigin a dhéanamh e.g. ‘Is féidir leis an dalta tionscadal taighde simplí a chur i gcrích agus na torthaí a thaispeáint go cuí.’ Roinntear ráitis ina spriocanna foghlama.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cén dóigh a mbaineann na ráitis le siollabas an Teastais Shóisearaigh?
Léiríonn na ráitis ábhair réimsí shiollabas an Teastais Shóisearaigh, agus luann siad go sainráite na scileanna bunúsacha agus an t-eolas bunúsach is gá chun rath a bhaint amach sa scrúdú. Tá an siollabas roinnte ina spriocanna gearrthéarmacha indéanta.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cad is spriocanna foghlama ann?
Is éard is spriocanna foghlama ann ná spriocanna gearrthéarmacha sonracha as a dtagann cur i gcrích rathúil an ráitis nuair a chuirtear le chéile iad. Leagann siad amach na céimeanna atá le leanúint agus an t-ábhar atá le clúdach má tá an dalta chun inniúlacht a bhaint amach sa sprioc níos fadtéarmaí: is é sin, an ráiteas.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

An dtugann na daltaí uile faoi na spriocanna foghlama céanna ag an am céanna?
Ní gá go dtugann. Is féidir leis na spriocanna foghlama seo a bheith éagsúil. Braitheann sé ar an am, ar an ábhar agus ar stíl teagaisc an mhúinteora.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

An bhfuil am socraithe ann chun ráiteas a chur i gcrích?
Níl ar chor ar bith; is féidir roinnt ráiteas, cosúil leo siúd a bhaineann le tionscadail, a bhaint amach i dtréimhse ama atá réasúnta gearr, agus is féidir obair a dhéanamh ar na cinn eile thar na trí bliana.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

An bhfuil uaslíon nó íoslíon ráiteas is féidir a roghnú?
Níl, níl aon líon socraithe ráiteas ann. Is féidir le daltaí obair a dhéanamh ar an oiread ráiteas agus is mian leo. Go hidéalach, níor chóir do dhaltaí obair a dhéanamh ach ar líon beag ráiteas ag aon am amháin. Má bhaintear amach iad seo nó má tá ag éirí go maith leis an dalta iontu, is féidir ráitis bhreise a roghnú ansin.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cé mhéad ráiteas ba chóir a bheith ag múinteoirí ar dtús?
Roghnaigh líon beag ráiteas chun obair a dhéanamh orthu. Níor chóir ach ráitis indéanta a roghnú. D’fhéadfadh múinteoirí áirithe cinneadh a dhéanamh gan obair a dhéanamh ach ar ráiteas amháin.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cén dóigh a gcinneann múinteoirí na ráitis a ndéanfaidh siad obair orthu?
Faigh amach ar dtús cad iad na hinniúlachtaí agus na riachtanais atá ag an duine aonair nó ag an ngrúpa ranga agus ansin leag síos spriocanna réalaíocha indéanta. Cuir san áireamh an gá atá le tuiscint mhaith a fháil ar na scileanna bunúsacha agus ar an eolas bunúsach is gá chun dul chun cinn a dhéanamh i réimsí ábhair. Má roghnaíonn tú ráitis bunaithe ar na riachtanais sin, cabhrófar leis an gClár a fhorbairt. Tá sé tábhachtach nach roghnaítear ach ráitis indéanta. Ná déan dearmad nach bhfuil na ráitis roghnaithe mar chuid bhreise de chúrsa an Teastais Shóisearaigh; ach go mbeidh siad mar chuid den chreat chun siollabas a phleanáil agus a theagasc.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cad é an bealach is fearr chun dul chun cinn na ndaltaí a thaifeadadh?
D’fhorbair go leor scoileanna a leaganacha féin d’fhillteáin daltaí, ina bhfuil cóipeanna den ráiteas agus de na spriocanna foghlama le fáil. Coinnítear iad sin sa scoil agus déantar athbhreithniú rialta orthu sa rang le gur féidir le daltaí súil a choinneáil ar a ndul chun cinn féin trí úsáid a bhaint as an gcóras trí bhosca chun dul chun cinn a thaifeadadh.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cé a bhronnann na ráitis?
Is féidir le múinteoir ar bith ar an bhfoireann TSCS a d’oibrigh trí ráiteas le dalta a mholadh go mbronnfaí an ráiteas sin ar an dalta. Déanann an fhoireann TSCS breithniú ar an moladh ag cruinniú próifílithe agus déanann siad cinneadh ar bhronnadh an ráitis.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cén uair a bhronntar ráiteas?
De ghnáth, is féidir ráiteas a bhronnadh ar dhaltaí nuair a bhíonn siad inniúil in ochtó faoin gcéad ar a laghad de na spriocanna foghlama sna ceithre réimse seo a leanas:

  • Minicíocht – cuireann an dalta an tasc i gcrích i mbeagnach gach cás: Ochtó faoin gcéad nó níos mó
  • Cruinneas – cruinn go leor chun críoch ar leith
  • Neamhspleáchas – beagnach go hiomlán neamhspleách
  • Inbhuanaitheacht – coinníonn an dalta an t-eolas nó an scil ar feadh míosa nó mar sin

Bíonn tuairim ghairmiúil an mhúinteora ina gné thábhachtach nuair a bhíonn ráitis á mbronnadh.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cad is próifíliú ann?
Is éard is próifíliú ann ná an próiseas a bhaineann le faisnéis dhearfach a bhailiú ar an méid atá bainte amach ag an dalta agus a bhaineann le taifeadadh a dhéanamh ar an méid is féidir leis an dalta a dhéanamh. Le próifíliú is féidir le dalta aitheantas a fháil ar obair ar ábhar a chríochnófar mar ullmhúchán do scrúdú an Teastais Shóisearaigh agus freisin ar scileanna agus ar chineálacha cumais a d’fhéadfaidís a fhorbairt nach bhféadfaí a scrúdú go díreach sa scrúdú sin. Is éard atá i Lámhleabhar Phróifíl an Dalta sraith spriocanna foghlama atá eagraithe ina ráitis a léiríonn réimsí shiollabais an Teastais Shóisearaigh.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cad is cruinniú próifílithe ann?
Is cruinniú de chuid na foirne teagaisc TSCS an cruinniú próifílithe. Eagraíonn an comhordaitheoir é de ghnáth d’fhonn nuashonrú a dhéanamh ar na taifid do ghrúpa daltaí ar leith. Déanann múinteoirí plé ar an dul chun cinn atá déanta ag gach dalta go nuige seo agus molann siad go mbronnfaí ráitis ar dhaltaí ar leith a bhfuil dóthain oibre curtha i gcrích acu.

Ar ais chuig an mBarr

Cad is próifíl an dalta ann?
Is éard is próifíl an dalta ann ná taifead dearfach ar ráitis a bhfuil obair á déanamh ag dalta orthu nó atá bainte amach ag dalta. Cuirtear an phróifíl seo i dtoll a chéile i rith na Sraithe Sóisearaí.

 

Ar ais chuig an mBarr

 

Cad is próifíliú deiridh ann?
Déantar próifíliú deiridh ag deireadh an tríú bliain, díreach roimh scrúdú an Teastais Shóisearaigh. Is éard is cuspóir leis ná taifead a dhéanamh, den uair dheireanach, ar an dul chun cinn atá déanta ag daltaí atá ar tí tabhairt faoin scrúdú. Aontaíonn an fhoireann múinteoirí ar an liosta iomlán de ráitis atá le bronnadh ar gach dalta. Tar éis chruinniú an Phróifílithe Deiridh, seolann an comhordaitheoir an fhaisnéis sin chuig an oifig TSCS. Cuirtear fillteán bronnta le chéile do gach dalta ansin, a chuimsíonn:

  1. Teastas rannpháirtíochta atá bailíochtaithe ag an Roinn Oideachais agus Eolaíochta
  2. Liosta de ráitis atá curtha i gcrích ag an dalta ar leith sin

Seoltar na fillteáin bhronnta ar ais chuig na scoileanna agus cuireann an comhordaitheoir teistiméireacht don dalta leo. Bronntar a bPróifíl Deiridh ar na daltaí ansin ag searmanas bronnta nó dámhachtainí ina scoil, a bhfreastalaíonn an fhoireann agus tuismitheoirí air de ghnáth.

Ar ais chuig an mBarr

Cén uair a dhéantar cinneadh ar na ráitis don Phróifíl Deiridh?
Déantar an cinneadh deireanach maidir le cad iad na ráitis atá le bronnadh ag Cruinniú an Phróifílithe Deiridh sa téarma deireanach den tríú bliain.

 

Ar ais chuig an mBarr


 

Ráitis TSCS

Scríobhann múinteoirí a bhíonn ag cleachtadh gach ráiteas TSCS. Go bunúsach, dearbhaíonn ráiteas go bhfuil eolas ag dalta ar rud éigin, go dtuigeann dalta rud éigin nó gur féidir le dalta rud éigin a dhéanamh. Déantar sainiú nó cur síos ar gach ráiteas de réir sraith spriocanna foghlama. Is éard is spriocanna foghlama ann ná spriocanna gearrthéarmacha sonracha as a dtagann cur i gcrích rathúil an ráitis nuair a chuirtear le chéile iad. Leagann siad sin amach na céimeanna a leantar agus an t-ábhar ba chóir a chlúdach má tá an dalta chun inniúlacht a bhaint amach sa sprioc fhadtéarmach: is é sin, an ráiteas.

Cliceáil anseo chun breathnú ar liosta iomlán ráiteas: