An tSraith Shóisearach – Staidéar Gnó

 
 

 

Litearthacht
 

 
 

Cur Chuige don Scoil Uile maidir le Litearthacht

Cuid thábhachtach is ea cur chuige sa scoil uile i leith na litearthachta a fhorbairt.  Feic thíos an dá chur i láthair a bheidh ag múinteoirí nasc litearthachta ag an lá inseirbhíse.  Tá naisc bhreise thíos chuig acmhainní a bheidh feicthe acu chomh maith agus a bheidh úsáideach sa seomra ranga Eacnamaíochta.

 

Nasc Litearthachta, Lá 1

 

Nasc Litearthachta, Lá 2

 

Acmhainní litearthachta

D’fhéadfaí ‘Samhail na Treorach Follasaí’ a thaispeáint i do seomra ranga. Cliceáil anseo le híoslódáil.

Lena chois sin, uaslódáladh breac-chuntas ar na ceithre chéim a bhaineann le treoir fhollasach.  Cliceáil anseo le híoslódáil

 

 

Acmhainní ó cheardlanna ón Nasc Litearthachta

 

Mapa Séimeantach agus Piartheagasc

Cártaí Comhoibreacha agus Ról Grúpa

Treoirlínte Stór Focal agus Réimíreanna

Seicliosta Labhartha agus Éisteachta

Seicliosta Léitheoireachta

Seicliosta d’Eolas ar Stór Focal

Seicliosta Scríbhneoireachta

Moirféimí Coitianta Gréigise agus Laidine

Eagraithe Grafacha – féach thíos le haghaidh tuilleadh eolais

 


Litearthacht  i nGnó

 

Tháirg Tionscnamh Inimirce Choláiste na Tríonóide acmhainní le haghaidh raon leathan ábhar mar chuid den Chlár Tacaíochta Béarla. Tá acmhainní ann i gcomhair roinnt topaicí Staidéar Gnó. Cliceáil thíos chun na hacmhainní do gach topaic a rochtain.

Gnó Maireachtála

Feasacht Eacnamaíochta

Fiontraíocht

 


Straitéisí chun feabhas a chur ar litearthacht

 

Teimpléid Bhiongó

 

Nathracha is Dréimirí

Is féidir Nathracha is Dréimirí a imirt agus úsáid á baint as ceann ar bith de na tacair cheisteanna a dhéanann tú (feic an sampla). Níl le déanamh ach na sainmhínithe agus na réitigh a phriontáil ar chárta. Mura maith leat cárta a ghearradh, priontáil na sainmhínithe agus na réitigh ar lipéid agus greamaigh iad seo de chártaí beaga innéacs. Is féidir na tacair cheisteanna chéanna a úsáid le haghaidh ‘biongó’, ‘an madra rua agus an ghé’ agus ‘nathracha is dréimirí’. Trí cinn ar luach ceann amháin!

Beidh ort an bord nathracha is dréimirí a phriontáil amach. Íoslódáil an teimpléad, priontáil i ndath é agus déan é a lannú. Priontáil de réir mhéid A3 é más féidir. 

 

Teicníc an Mhata Boird

Ní mór na daltaí a roinnt ina ngrúpaí de cheathrair don teicníc seo. Cruinníonn na daltaí thart faoi Theimpléad Mata Boird a eagrófar le rannóga ionas go mbeidh gach dalta ábalta a smaointe a scríobh agus rannóg láir ionas go mbeidh na daltaí in ann a smaointe aonair a achoimriú.  I dtús báire, smaoiníonn na daltaí ar cheist ina n-aonar agus scríobhann siad a smaointe síos ina rannóg féin ar an teimpléad.  Roinneann na daltaí a smaointe ansin chun gnéithe coitianta a fhiosrú; is féidir iad seo a bhreacadh síos i lár an teimpléid mata boird.  Is é is cuspóir le teicníc an mhata boird deis a thabhairt do na daltaí uile a smaointe a roinnt agus foghlaim óna chéile i ndíospóireacht chomhoibríoch mar ghrúpa beag.  Cuireann na daltaí a litearthacht bhéil chun feabhais ach an méid seo a dhéanamh.  Is iad na tairbhí a ghabhann leis an straitéis seo ná go mbíonn deis ag na daltaí machnamh a dhéanamh agus a bheith páirteach. Foghlaimeoidh siad níos mó de thoradh éisteacht le smaointe na ndaltaí eile. Cliceáil le haghaidh tuilleadh faisnéise faoi theicníc an mhata boird, mar aon le treoracha céim ar chéim maidir lena cur i bhfeidhm go rathúil.

 


Acmhainní Litearthachta Eile

 

 


Póstaeir Úsáideacha

 


Suíomhanna Idirlín chun feabhas a chur ar Litearthacht agus ar Uimhearthacht

 

Puzzlemaker Is féidir cuid mhór cineálacha éagsúla puzail a dhéanamh
Wordlearner Crosfhocail, cuardaigh focal, biongó, meaitseáil agus tuilleadh
Cuardaigh focal Do chuardach focal féin a dhéanamh
Pete’s PowerPoint Station Íomhánna agus smaointe maithe matamaitice
IXL Suíomh idirghníomhach dul siar le haghaidh matamaitice – clúdaíonn sé na topaicí go léir
Skillswise Suíomh Idirlín oideachasúil chun feabhas a chur ar litearthacht agus ar uimhearthacht i measc daoine fásta
Quizlet Luaschártaí, Cluichí agus Tástálacha
Studystack Luaschártaí, Meaitseáil, Crosfhocail, Tástálacha, Quizeanna
Wordle Do Néal Focal féin a chruthú
Tagxedo Do Chruth Focal féin a chruthú
Ciúb Ceisteanna Cruthaigh ciúb ceisteanna trí úsáid a bhaint as Tacsanomaíocht Bloom  Cuir isteach d’ainm ar dtús agus cliceáil “Create your own cube” ansin

 


Seicliostaí do Litearthacht agus Uimhearthacht

 

Cur i Láthair ó Bhéal: Foirm Mheastóireachta

 

Is í seo an Straitéis Náisiúnta chun an Litearthacht agus an Uimhearthacht a Fheabhsú i measc Leanaí agus Daoine Óga 2011 – 2020.  Cliceáil anseo le haghaidh achoimre ar an straitéis.
Cliceáil anseo chun an straitéis iomlán a íoslódáil.

 

Seicliosta do Litearthacht agus Uimhearthacht

 

 

Eagraithe Grafacha

 

Is féidir le hEagraithe Grafacha cabhrú le litearthacht a fheabhsú. Tá eagraithe grafacha ón SFGM ar fáil anseo. Is féidir iad a phriontáil amach agus a thabhairt do dhaltaí nó is féidir iad a úsáid mar shleamhnáin PowerPoint is féidir a líonadh isteach ar an ríomhaire. Tá samplaí ann freisin d’eagraithe grafacha Gnó a líonadh isteach roimhe seo  chun roinnt smaointe a thabhairt duit.

 

Nuair atá daltaí ag plé le coincheapa nua, is féidir le heagraí grafach a bheith mar chabhair shármhaith theagaisc agus foghlama.  De ghnáth,  is éard atá in eagraí grafach ná foirm leathanaigh ina bhfuil spásanna bána ar féidir leis an dalta smaointe agus faisnéis a líonadh isteach iontu.  Féadann roinnt eagraithe a bheith an-sainiúil agus féadtar cinn eile a úsáid le cuid mhór topaicí.  Tugann an t-eagraí grafach dóigh eile do dhaltaí faisnéis a fheiceáil.

 

Beidh eagraithe grafacha ina mbuntáiste do dhaltaí agus faisnéis nua á tabhairt dóibh.  Is féidir iad a úsáid chun ransú smaointe, seicheamhú agus cur in eagar a dhéanamh.  I rith léitheoireachta agus éisteachta, ba cheart spreagadh a thabhairt do dhaltaí faisnéis nua a chur in eagar go grafach. 

 

Bealaí a d’fhéadfaí eagraithe grafacha a úsáid sa seomra ranga Eacnamaíochta:

 

  1. Éascaíonn siad  obair i ngrúpaí beaga, agus, mar sin de, tá páirt ghníomhach á glacadh ag daltaí sa cheacht

  2. Tá siad sármhaith chun comharfhoghlaim a éascú sa seomra ranga

  3. Tá siad úsáideach agus dul siar agus ullmhú do scrúduithe á dhéanamh ag daltaí

  4. Cuimhníonn an inchinn ar níos mó i gcás inar úsáideadh cruthaitheacht phearsanta le linn tionscadail. Comhlánaíonn eagraithe grafacha an dóigh a n-oibríonn an inchinn go nádúrtha

  5. Tá eagraithe grafacha úsáideach nuair a úsáidtear iad i ranganna cumais mheasctha mar go mothaíonn na daltaí go léir cumasaithe le bheith rannpháirteach agus le hobair ag a leibhéal féin trí úsáid a bhaint astu

  6. Tá roinnt eagraithe grafacha ina ndóigh shármhaith le hidirdhealú a dhéanamh idir ábhair ardleibhéil agus ghnáthleibhéil e.g. an chnámh éisc

     

Cliceáil ar na naisc thíos chun Eagraithe Grafacha a íoslódáil

Eagraithe Grafacha don Teagasc agus don Fhoghlaim

Eagraithe Grafacha Folmha d’úsáid ranga (le roinnt samplaí)

Ceachtanna Samplacha Gnó le húsáid le hEagraithe Grafacha

Eagraithe Grafacha Gnó Críochnaithe

Eagraithe Grafacha Bán is féidir a Phriontáil

Teimpléid d’Eagraithe Grafacha lena gcomhlánú ag an múinteoir